کارگردان ها

ناصر تقوایی کیست ؟ کجاست ؟ چه می کند ؟

ناصر تقوایی و تاریخ سینمای ایران

ناصر تقوایی

متولد : 1319  آبادان

فارغ التحصیل رشته ادبیات از تهران

نویسنده قصه های کوتاه . اولین مجموعه نوشته های او بازتابی وسیع در میان اهل ادب پیدا کرده بود و در محافل ادبی از او به عنوان قصه نویسی جوان با موقعیت مطلوب نام می بردند.

تا به امروز هم مجموعه داستان ها و کارهای بلند و کوتاه نوشته های او بسیار ارزنده و قابل ستایش است.او از ادبیات به سینما رفت که این امر آموزش چگونگی جریانات ساختاری روایت یک داستان بوسیله دوربین سینما را برای ما به ارمغان آورد.

علاقمندی او به سینما او را به ابراهیم گلستان کشاند.او در فیلم  “خشت و آیینه ” اثر  ” ابراهیم گلستان ”  یکی از عوامل تاثیرگذاربود.

تقوایی برای تلویزیون و کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان فیلمهای کوتاه قتبل توجهی از قبیل  ” بادجن (1348)  ”  و  “رهایی (1350 ) ” را ساخت.

” آرامش در حضور دیگران “ محصول 1348 اولین فیلم بلند ناصر تقوایی محسوب می شود.این کار براساس قصه  ” غلامحسین ساعدی  “ ساخته شد که حساسیتهایی که ایجاد شد باعث توقیف فیلم  شد که اجازه نمایش به او داده نشد.جالب اینکه ، توقیف این کار باعث شهرت بیشترش شد.بعد از 5 سال فیلم با حذف 40 دقیقه از توقیف خارج و بصورت محدود در سینماها اکران شد.

” صادق کرده (1351) “ فیلم دیگر تقوایی است  که با گوشه چشمی از سینمای حادثه پرداز موفقیت نسبی را برای ائ به همراه داشت .

” نفرین (1352) “ آخرین فیلم تقوایی در قبل از انقلاب بود. این فیلم در سینمای ایران به لحاظ قصه و ساختار کم نظیر بود اما متاسفانه نه تماشگران خاص به این کار توجه نشان دادن و نه تماشاگران عام .

سال 1354 تقوایی برای تلویزیون مجموعه بی نظیر وماندگار” دایی جان ناپلئون  “را ساخت.این مجموعه حتی تا به امروز یکی از کارهای پر قدرت تلویزیون محسوب می شود.این مجموعه در رضایت بینندگات خاص و عام بسیار موفق عمل کرد.

پس از انقلاب تقوایی متاسفانه به کارگردان بداقبال شهرت گرفت .

درسال 1363 مجموعه” کوچک جنگلی “را نوشت ، کارهای پیش تولید آن را به انجام رساند و حتی چند صحنه از این سریال را فیلمبرداری هم کرد اما بنا به مشکلاتی نخواست آن را به پایان برساند و کارگردانی این کار را ” بهروزافخمی “برعهده گرفت.

تقوایی “در سال 1365 فیلم ناخدا خورشید “ یکی از شاهکارهای تاریخ سینمای ایران را ساخت . این کار براساس داستان ” ارنست همینگوی  “به نام ” داشتن و نداشتن “ ساخته شد.جالب اینکه این فیلم با تمام قصه گیرا و جذابی که داشت در جذب مخاطب موفق نبود.اما در عوض منتقدان فیلم را ستودند.این فیلم در جشنواره ” لوکارنو “ جایزه را به خود اختصاص داد و در جذب مخاطبان خارجی موفقث عمل کرد.این فیلم در چند جهت یکی از کارهای کلاسیک و ماندگار سینمای ایران است .اول اینکه : برای اولین بار اقتباس یک اثر خارجی با موفقیت هرچه تمام با استادی انجام و تبدیل به یک داستان ارژینال ایرانی شد واگر کسی داستان همینگوی را نخوانده باشد این فیلم وداستان را کاملا ایرانی می داند کاری که ” کوروساوا ” با مهارت در سینمای ژاپن انجام می داد .

دوم اینکه : در این فیلم روایت دوربین کاملا برای دانشجویان سینمایی که قصد دارند یک قصه خوب را تعریف کنند کاملا آموزشی بوده و هست.

” ای ایران محصول (1368) “چیزی جز شکست مادی و معنوی برای تقوایی نداشت.این فیلم شکست سختی خورد آنقدر که تقوایی چند سال طولانی را در بیکاری گذراند.

در سال 1380 تقوایی  “کاغذ بی خط  “ را جلوی دوربین برد و به نمایش عمومی گذاشت . این فیلم بازگشت جاودانه و پرقدرت تقوایی به سینمای ایران بود. این فیلم در جذب مخاطب و از نگاه منتقدین جایگاه ویژه ای پیدا کرد .

کاغذ بی خط یکی از شاهکارهای دیگر تاریخ سینماست که با یک داستان ساده و خطی ، حکایتهای چند بعدی فلسفی و سرشتی از آن بیرون می زند.این دست از کارها معمولا در سینمای اروپا بسیار دیده شد. در سینمای ایران این کار با قدرت قصه و روایت دوربین و ساختار مناسب ، یک فیلم فوق العاده از آب درآمده و بدون اغراق حتی در سینمای جهان هم اگر پخش مناسبی داشت  برای خودش جایگاهی مناسب پیدا وموفق عمل می کرد.

بعد از آن تقوایی با دلخوری هایی که از مسولان سینمایی وقت داشت احساس نیاز نمی کرد تا داستان دیگری را جلوی دوربین ببرد.

ناصر تقوایی یکی از آغازگران سینمای متفاوت و نوین ایران به شمار می رود. به رغم فراز ونشیب های زیاد زندگی خصوصی و حرفه ایی که داشت او به عنوان یکی از سمبل های درخشان سینمای ایران به حساب می آید.

 

 

محقق وکارشناس : کوروش حسینی

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

همچنین ببینید
بستن